Email Instagram Facebook YouTube

Soonku ma waxaa uu ka hortagaa Gabowga!?


Soonka ama gaajada dheeraatay waxay kicisaa nidaamka (autophagy) ee unugyada jirkeena, oo ah hab bayooloji ah oo unugyadu ay uu nadiifiyaan qeybaha dhaawacan isla markaana dib u dhisaan qaybaha kale ee gudaha. Cilmi-baarayaasha macadka MIT waxay ku tilmaameen in autophagy uu yahay hab dib-u-hagaajin iyo dayactirid jirka ah waxaana la beddelaa lana dayactiraa unugyadii ururay ee u baahnaa beddelka ama hagaajinta.

Waa maxay Autophagy?

Waa hab unug jirku si dabiici "isku nadiifiyaan" iyagoo burburinaya borotiinnada iyo organelles-ka kale dhaawacan, ka dibna dib u dhisa naftooda.




Nidaamkan waxaa uu naga caawiyaa

  • Dib u hagaajinta borotiinnada jirka 
  • Xasilinta shaqada unugyada iyo 
  • U diyaarinta unugyada difaaca jirka ee hawlo cusub. 



Falanqeeyayaasha caafimaadka ayaa sheegaya in (autophagy) uu muhiim u yahay adkeysiga difaaca jirka. Marka la kiciyo, tirada unugyada dhiigga cad ayaa dib u soo noolaata, qaababka barar jirkuna hoos ayey u dhacaan. Tani waa sababta soonku uu inta badan u muujiyo faa'iidooyin la qiyaasi karo inta lagu jiro daraasadaha Caafimaadka.

Isbeddelka ugu muhiimsan waa waqtiga. Soonka waqtiga dheer wuxuu keenaa saameyn qoto dheer, halka Soonka meelaha waqtigu gaaban yahay ay abuuraan isbeddello aan la saadaalin karin. Autophagy ayaa weli ah diiradda koowaad ee cilmi-baarista dheef-shiid kiimikaadka iyo cimriga dheer.

Autophagy si adag ayaa loola xiriirinayaa cimriga dheer iyo gabowga caafimaadka qaba sababtoo ah waxay asal ahaan unugyada ka dhigtaa kuwo "yar" iyadoo nadiifinaysa qaybaha dhaawacan iyo ilaalinta shaqada saxda ah.


Nadiifinta Unugyada

Ka dib Waqti dheer oo Dheefshiidid Cunto Cusub ah maalin kasta iyo laga yaabo in cunooyinkeena ay la socdaan waxyaabo sun ah ama kiimiko ah, unugyadu waxay ururiyaan borotiinno waxyeelloobay, dhawacyo Soo gaaray mitochondria, iyo organelles kale.

Autophagy waxay ka saartaa Unugyada ciladahaas, taas oo ka hortagaysa cilladda unugyada.
Unugyada caafimaadka qaba, "nadiifsan" waxay iska caabiyaan hoos u dhaca la xiriira da'da.

Tijaabooyinka caafimaadku waxaa ay muujinayaan in soonku uu wanaajiyo caafimaadka dheef-shiidka, uu yareeyo bararka, isla markaana uu taageero shaqada difaaca jirka - dhammaan arrimahan ayaa la xiriira cimriga.

Comments